Akurat mam w tej chwili okres niezbyt sprzyjający, bo akurat się przeprowadzam, ale te rośliny do mnie naprawdę przemówiły. Na bieg po przyjściu do domu wsadziłem rośliny do ziemi i po tygodniu wyglądają tak:
 |
| To jest jedna z kalii. Druga jest minimalnie mniejsza |
 |
| A tak wychyla się delikatnie jeden z irysów |
Te maleństwa dzisiaj tj 26.05 wyglądają tak:
( A,że dzisiaj taki piękny dzień wszystkim Mamom na całym świecie wszystkiego dobrego i wspaniałego z okazji Waszego święta - wiem, że w innych częściach świata ten dzień jest w innych terminach, ale w Polsce ten szczególny dzień jest właśnie dzisiaj).
I tak zamiast żółtej kalii mam bordową :-)
A tak wyglądają wszystkie roślinki zakupione w ostatniej chwili w dyskoncie. Do ziemi będą wkopane za kilka dni już na nowym ogrodzie
A teraz trochę faktów o tych dwóch roślinach:
Kalia
Cantedeskia, kalijka, kalia (Zantedeschia Spreng.) – rodzaj
roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący 8 gatunków pochodzących ze
środkowo-południowej Afryki, z jednym gatunkiem introdukowanym na wszystkich
kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Z uwagi na bardzo atrakcyjne kwiatostany i
ulistnienie cantedeskie, zarówno gatunki botaniczne jak i ich kultywary, są
szeroko uprawiane na świecie jako rośliny ozdobne.
Rozmieszczenie geograficzne:
Cantedeskie pochodzą ze środkowo-południowej Afryki (od
Nigerii do Tanzanii i RPA). Cantedeskia etiopska została introdukowana do
Europy najprawdopodobniej w XVII wieku. Obecnie uznaje się ten gatunek za
naturalizowany w Europie (na Azorach, Maderze, Półwyspie Iberyjskim, Korsyce,
Półwyspie Bałkańskim oraz w Wielkiej
Brytanii, Niemczech, Grecji, Irlandii i Szwecji), w Ameryce Północnej (zachodnie
Stany Zjednoczone) w Ameryce Środkowej
(Kostaryka i Nikaragua), w Ameryce Południowej (Ekwador), na Wyspach
Towarzystwa w Oceanii oraz w Australii i
Nowej Zelandii. W wielu miejscach uznany jest za groźny gatunek inwazyjny, wypierający
roślinność rodzimą.
Morfologia i anatomia
Pokrój
Średniej wielkości rośliny zielne, osiągające wysokość 120
cm, tworzące kępy i skupiska.
Łodyga
Duża i gruba spichrzowa łodyga podziemna. W zależności od
autora nazywana kłączem lub bulwą pędową.
Z botanicznego punktu widzenia typ łodygi podziemnej nie został ostatecznie
ustalony. Czasem przyjmuje się, że łodyga gatunków cantedeskia etiopska i
Zantedeschia odorata jest kłączem, a pozostałych gatunków bulwą, choć również u
cantedeskii etiopskiej niektórzy autorzy mówią o bulwiasto zgrubiałej łodydze.
Korzenie
Korzenie, których główną funkcją jest utrzymanie rośliny w
podłożu, wyrastają z górnej części łodygi podziemnej.
Liście
Rośliny tworzą wiele długoogonkowych liści właściwych, które
utrzymują się od późnej zimy do późnej wiosny (cantedeskia etiopska i
Zantedeschia odorata), od wiosny do jesieni (pozostałe gatunki) lub całorocznie
(cantedeskia etiopska w niektórych siedliskach). Ogonki liściowe gąbczaste, o
długości od 15 cm (cantedeskia Rehmanna) do 1,5 m (cantedeskia etiopska).
Blaszki liściowe pierzaście unerwione, ciemnozielone, niekiedy biało nakrapiane
(np. Z. albomaculata). Liście zawierają
hydatody umożliwiające guttację.
Kwiaty
Rośliny jednopienne, tworzące kilka kwiatostanów, typu
kolbiastego pseudancjum. Szypułki zwykle dłuższe od ogonków liściowych,
wynoszące kwiatostany ponad poziom liści. Pochwa kwiatostanu niezwężona, u
podstawy spiralnie zwinięta, w górnej części lejkowato otwierająca się, o
odchylonym i niekiedy spiczastym wierzchołku, o długości od około 10 cm
(cantedeskia Rehmanna, c. albomaculata) do około 25 cm (c. etiopska). Kolba
obła, gęsto pokryta kwiatami. Położone w dolnej części kolby kwiaty żeńskie
niekiedy otoczone 3 szpatułkowatymi prątniczkami. Zalążnie jajowate,
1-5-komorowe, zawierające do 4 anatropowych zalążków w każdej komorze. Szyjki
słupków krótkie lub nieobecne. Znamiona słupków półkulisto-dyskowate. Kwiaty
męskie 2-3-pręcikowe, zrośnięte w synandrium, siedzące, o
klinowato-kwadratowych główkach. Pylniki długie, niemal dotykające kolbę,
otwierające się przez pionowy otworek.
Owoce
Zielone lub pomarańczowe jagody odwrotnie jajowate do niemal
kulistych, 1-5-komorowe, zawierające od 1 do 2 nasion w każdej komorze. Nasiona
odwrotnie jajowate, o podłużnie żłobkowanej łupinie i obfitym bielmie.
Biologia i ekologia
Rozwój
Wieloletnie geofity ryzomowe, przechodzące okresowy
spoczynek lub wiecznie zielone (tylko cantedeskia etiopska, w niektórych
siedliskach). Rośliny uprawiane na półkuli północnej przechodzą stan spoczynku
(odpowiednik pory suchej) w okresie koniec od maja do lipca. W tym czasie
liście zasychają i roślina zaczyna ponowny rozwój z końcem lata (obficie
podlewana). Kwitnienie następuje od lutego i trwa do końca maja.
Siedlisko
Wszystkie gatunki zasiedlają brzegi lasów równikowych
zrzucających liście na zimę i suchych lasów podrównikowych oraz sawanny, o
przeciętnych temperaturach w zimę od 10 do 11ºC (minimalnie 2–3ºC), a latem
około 20ºC (maksymalnie 27ºC) i wyraźnym podziale na porę suchą (zima) i mokrą
(lato). Cantedeskia etiopska jest rośliną wiecznie zieloną i zasiedla również
tereny bagniste w wilgotnych (wysychających podczas pory suchej), zawsze
zielonych lasach podzwrotnikowych i wilgotnych lasach równikowych. W miejscach
występowania rośnie łanowo.
Cechy fitochemiczne
Rośliny trujące. Wszystkie części cantedeskii zawierają
ostre kryształki szczawianu wapnia oraz niezidentyfikowane, toksyczne
alkaloidy. Kwiatostany zawierają również cytokininy, flawonoidy: swertyzynę i
swertiajaponinę, antocyjany: cyjanidynę i peonidynę oraz kwas ferulowy. W
liściach i owocach cantedeskii etiopskiej obecna jest
6-(O)-hydroksybenzylamino-9-β-D-rybofuranozypuryna i jej 2-metylotio pochodna
oraz polifenole i leukocyjanidyna. Brak jest doniesień o poważnych zatruciach
cantedeskią u ludzi. Kontakt rośliny ze skórą może powodować dermatozę, a ze
śluzówką jamy ustnej obrzęk języka, warg i gardzieli. Spożycie może prowadzić
do biegunki i zapalenia żołądka i jelit. Rośliny są silnie trujące dla zwierząt.
U królików spożycie części zielonych cantedeskii powoduje hipestezję i paraliż.
Interakcje z innymi gatunkami
Kłącza cantedeskii stanowią składnik diety dzików i jeżozwierzy,
a jagody - ptaków. Kłącza różnych gatunków cantedeskii stanowią też pożywienie
złotokretów hotentockich.
Poczytałem i jestem przerażony. Po pierwsze czy dam radę, po drugie: teściowej już nie mam, bo jestem po rozwodzie, więc nie wiem jak mam wykorzystać właściwości trujące :-D.
Moją odmianą jest Z. albomaculata subsp. macrocarpa cokolwiek to znaczy :-D
Irys syberyjski
Kosaciec syberyjski (Iris sibirica L.) – gatunek roślin
cebulowych i kłączowych należący do rodziny kosaćcowatych.
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzimy obszar występowania obejmuje południową, środkową i
zachodnią Europę, Turcję, Kaukaz i Syberię. Jest uprawiany w Ameryce Północnej.
W Polsce występuje w rozproszeniu na większości obszaru, ale najliczniej na
Dolnym Śląsku, Wyżynie Lubelskiej, i na Roztoczu. W Karpatach występuje w
Bieszczadach, Beskidzie Niskim, Beskidzie Wyspowym, Dołach Jasielsko-Sanockich
i na Pogórzu Wiśnickim. Nie występuje w województwie łódzkim, południowej i
północnej części województwa mazowieckiego i na Pomorzu Zachodnim.
Morfologia
Łodyga
Pusta, wzniesiona, do 80 cm wysokości. Wyższa od 2-6
równowąskich liści.
Kwiaty
Przeważnie występują po dwa, niekiedy po 3-4 na jednym
pędzie. Działki okwiatu o szerszej nasadzie. Biało-niebieskie, żyłkowane zwężają
się nagle bez strefy przejściowej w żyłkowany "paznokieć".
Ciekawostką są spotykane w tych samych miejscach co roku białe – albinotyczne
formy kwiatostanów na terenie Obszaru Natura 2000 Uroczysko Pięty.
Biologia i ekologia
Bylina, geofit. Występuje na torfowiskach niskich m.in. na wilgotnych
łąkach trzęślicowych, niekiedy na ich obrzeżach np. w ziołoroślach czy nawet w mokrej psiarze.
Niewielkie kępy z osobnikami kosaćca można spotkać też w rowach melioracyjnych
oraz w pobliżu zbiorowisk roślinnych: rokicin z wierzbą rokitą oraz łozowisk z
wierzbą szarą na łąkach. Podłożem są żyzne gleby bagienne zawierające wapń,
wyłącznie w nieuprawianych siedliskach. W górzystych terenach tylko w dolinach..
Kwitnie w maju i czerwcu.
Zagrożenia i ochrona
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.
Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów
Polski (2006) pośród gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia
V).
Przyczynię się do ochrony tej rośliny, bo warto. Piękny, wyniosły pokrój i mimo, że kwiaty są bezzapachowe wyglądają obłędnie.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz